Prompt: Inleven in een historische stem – Willem van Oranje

Geschiedenis gaat vaak over jaartallen en veldslagen. Maar achter elke opstand, elke beslissing en elke toespraak zat een mens met twijfels, angsten en overtuigingen.

Met deze prompt laat je AI een brief of overdenking schrijven vanuit het perspectief van Willem van Oranje tijdens de Opstand tegen Spanje.

Daarna analyseren leerlingen de tekst kritisch:
Wat klopt historisch? Wat voelt aannemelijk? Wat klinkt te modern?

Zo combineer je taalvaardigheid, historisch denken en bronkritiek.

Geschikt voor onderbouw, bovenbouw en vakoverstijgend met geschiedenis.

De prompt (kopieer & plak):

Jij neemt de rol aan van Willem van Oranje in het jaar 1579, tijdens de Opstand tegen Spanje.

Schrijf een persoonlijke brief aan een vertrouweling.

Voorwaarden:
– Schrijf in de ik-vorm.
– Blijf binnen de historische werkelijkheid van dat moment.
– Gebruik geen kennis van gebeurtenissen na 1584.
– Laat twijfel, politieke spanning en religieuze verdeeldheid zien.
– Vermijd moderne taal of hedendaagse begrippen.
– Schrijf ongeveer 300 woorden.
– Focus niet op veldslagen, maar op innerlijke overwegingen en verantwoordelijkheden.

Gebruik concrete, historische details zonder te vervallen in opsommingen.

Hoe gebruik je deze prompt?

1. Bespreek kort de historische context (Opstand, religieuze spanningen, macht van Filips II).
2. Laat AI een tekst genereren.
3. Analyseer samen:
   • Welke woorden klinken te modern?
   • Welke ideeën passen bij de 16e eeuw?
   • Welke twijfels zijn aannemelijk?
4. Laat leerlingen de tekst herschrijven of verbeteren.

Mogelijke verdiepingsvragen

– Zou Willem van Oranje zichzelf als held hebben gezien?
– Hoe verschilt deze tekst van een moderne politieke toespraak?
– Wat kan AI niet weten over innerlijke motieven?
– Is dit historische verbeelding of historische vervalsing?

Variaties

Je kunt deze werkvorm ook toepassen op andere figuren, zoals:

• Galileo Galilei (twijfel tussen wetenschap en kerk)
• Martin Luther King Jr. (vooravond van een toespraak)
• Hamlet (innerlijke monoloog herschrijven)
• of zelfs een niet-historisch figuur zoals een Romeinse soldaat, een middeleeuwse boer of een verzonnen ontdekkingsreiziger.