Wat is het?
Een uitdagende verwerkingsopdracht voor 5 vwo rondom de 18e-eeuwse klassieker Reis door het Apenland van J.A. Schasz. Dit materiaal, ontwikkeld door Bas Jongenelen, slaat een brug tussen literatuurgeschiedenis, politiek en moderne onderzoeksvaardigheden.
De opdracht bevat:
- Een volledige handleiding voor de docent.
- Een kant-en-klare opdrachtomschrijving voor leerlingen.
- Een uitgebreide rubric voor de beoordeling.
- Bronnenlijst met links naar primaire teksten (Bulkboek en DBNL).
Waar gaat het over?
Centraal staat de vraag hoe auteurs in de 18e eeuw het publiek probeerden te beïnvloeden. Na het (klassikaal) lezen van Schasz’ roman, onderzoeken leerlingen in groepjes de strijd tussen de patriotten en de orangisten. Ze analyseren niet alleen de roman, maar ook politieke liedjes uit die tijd om de retorische technieken en ideologieën te ontrafelen.
De focus ligt op:
- Politieke framing en propaganda in de 18e eeuw.
- De historische context van de Nederlandse Verlichting.
- Het vertalen van wetenschappelijke analyse naar een visueel product.
Waarom is dit sterk?
- Wetenschappelijke benadering
In plaats van een standaardtoets maken leerlingen een wetenschappelijke poster. Dit bereidt ze direct voor op de werkwijze aan de universiteit of het profielwerkstuk. - Actualiteit en mediawijsheid
Het project trekt parallellen tussen 18e-eeuwse literatuur en moderne fenomenen als TikTok en influencers. Dit maakt de “ver-van-mijn-bed-show” van de 18e eeuw tastbaar. - ChatGPT-bestendig
Door het proces in de les te laten plaatsvinden en de nadruk te leggen op historisch besef en specifieke citaten, wordt fraude met AI effectief tegengegaan. - Interdisciplinair
Het is een perfecte integratie van Nederlands, geschiedenis en burgerschap.
Zo kun je het inzetten
Bas adviseert een aanpak waarbij de docent de regie houdt:
- Fase 1: Klassikaal lezen van Reis door het Apenland (Bulkboek-versie) om leesdeelname te garanderen.
- Fase 2: Groepsvorming (bijv. op niveau) en brononderzoek naar de politieke liedjes.
- Fase 3: Productie van de poster tijdens de les, waarbij de docent fungeert als coach en expert.
- Fase 4: Presentatie van de poster en beoordeling aan de hand van de meegeleverde rubric.
Download
Het materiaal is door Bas Jongenelen gedeeld in de Facebookgroep Leraar Nederlands en nu toegevoegd aan onze centrale drive.